Công tắc hành trình là một thành phần quan trọng trong tự động hóa và điều khiển hệ thống. Nhờ tính linh hoạt, công tắc được áp dụng vào nhiều lĩnh vực khác nhau. Bài viết dưới đây, Tủ Điện An Việt sẽ cung cấp cho bạn đọc thông tin chi tiết về công tắc hành trình là gì cũng như cấu tạo, ứng dụng của nó trong cuộc sống.
Công tắc hành trình là gì?
Công tắc hành trình được sử dụng để giới hạn hành trình của các bộ phận chuyển động trong hệ thống. Nó có cấu tạo tương tự như một công tắc điện bình thường, nhưng có thêm cần để đổi trạng thái tiếp điểm bên trong khi có tác động từ các bộ phận chuyển động.
Công tắc hành trình thường không duy trì trạng thái, tức là khi không còn tác động nữa, nó sẽ tự động trở về vị trí ban đầu. Trong mạng điện hạ áp, công tắc hành trình cũng được sử dụng như một thiết bị đóng cắt mạch điện.
Tuy nhiên, công tắc hành trình hoạt động dựa trên va chạm của các bộ phận cơ khí, trong khi công tắc thông thường cần được nhấn để hoạt động. Khi các bộ phận chuyển động va chạm, công tắc hành trình sẽ tạo ra tín hiệu điện để đóng cắt mạch điện theo yêu cầu.
Cấu tạo công tắc hành trình
Cấu tạo của công tắc hành trình là:
- Bộ phận nhận truyền động: Đây là sự khác biệt lớn nhất giữa chúng và các loại công tắc khác. Nó được gắn trên đầu của công tắc để nhận tác động từ các bộ phận chuyển động và kích hoạt công tắc.
- Thân công tắc: bao gồm các linh kiện bên trong với lớp vỏ bằng nhựa giúp bảo vệ các mạch điện khỏi các tác động vật lý.
- Chân kết nối: Nó có nhiệm vụ truyền tín hiệu đến các thiết bị khác khi bị tác động bởi bộ phận truyền động.
Ký hiệu công tắc hành trình trong mạch điện
Cũng tương tự như những công tắc bình thường khác, mời bạn theo dõi hình minh họa sau để biết rõ hơn công tắc giới hạn hành trình được ký hiệu như thế nào.
Sơ đồ mạch điện công tắc hành trình chi tiết
Tuỳ vào loại công tắc 2 chân hay 3 chân và khu vực đấu thì việc đấu nối các loại công tắc hành trình vào một mạch điện cụ thể nó hoàn toàn không giống nhau. Sau đây là sơ đồ đấu nối mạch điện con công tắc hành trình 2 tiếp điểm NO/NC nguồn cấp 12V thắp sáng 2 bóng đèn:
Nguyên lý hoạt động của công tắc hành trình
Nguyên lý hoạt động khá đơn giản, dựa trên việc chuyển đổi chuyển động cơ khí thành tín hiệu điện.
Công tắc hành trình sẽ có 1 bộ điều khiển và Reley. Reley có vai trò chuyển thông tin về bộ điều khiển. Sau đó, tín hiệu đóng ngắt mạch điện sẽ tự động phản hồi lại.
Cấu tạo gồm có: Cần tác động, chân COM, chân thường đóng (NC) và chân thường hở (NO).
Nguyên lý hoạt động của công tắc hành trình là:
- Trạng thái bình thường (không có lực tác động lên cần): Ttiếp điểm giữa chân COM và chân NC được đóng (nối mạch điện). Đồng thời, tiếp điểm giữa chân COM và chân NO được ngắt (hở mạch điện).
- Khi có lực tác động lên cần tác động (ví dụ như chạm vào đối tượng, va đập, hoặc chuyển động của thiết bị), cần tác động sẽ thay đổi vị trí, dẫn đến thay đổi trạng thái của các tiếp điểm.
- Lực tác động lên cần khiến tiếp điểm giữa chân COM và chân NC chuyển sang trạng thái ngắt mạch điện. Đồng thời, tiếp điểm giữa chân COM và chân NO chuyển sang trạng thái đóng.
- Khi có sự thay đổi trạng thái của tiếp điểm, tín hiệu điện tương ứng sẽ truyền tới bộ điều khiển hoặc relay. Nó thực hiện chức năng điều khiển, giám sát hoặc bảo vệ trong hệ thống.
Các loại công tắc hành trình phổ biến
Trên thị trường hiện nay có khá nhiều loại công tắc hành trình. Thông thường sẽ có 4 loại công tắc phổ biến như sau:
- Dạng râu: Cần tác động dạng tay cầm hoặc thanh rút ra vào.
- Dạng con lăn: Cần tác động dạng con lăn, giúp dễ dàng di chuyển trên bề mặt.
- Dạng đòn bẩy: Cần tác động dạng đòn bẩy, giúp tác động từ xa. Thường được sử dụng để yêu cầu tác động từ xa hoặc khi cần đạt đến các vị trí cụ thể.
- Dạng pít tông: Có một cần tác động dạng trụ, thường được gọi là pít tông. Thường được sử dụng trong máy ép, máy phay, máy tiện,…
- Các loại công tắc hành trình này đều có tính linh hoạt và được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát và bảo vệ các quy trình công nghiệp và hệ thống. Ngoài việc sử dụng công tắc, hiện nay các công trình nên có tủ điện chất lượng, để đảm bảo an toàn cho các thiết bị điện trong nhà, công ty,…
